Stor perde, kumaşı mekanizmadan ayrılıp düz bir zeminde veya küvette elde yıkanır. Ilık suya az miktarda sıvı deterjan ekleyin, kumaşı yumuşak sünger ya da fırçayla ovmadan silin, bol suyla durulayın ve sıkmadan, katlamadan kurutun. Mekanizmalı haliyle çamaşır makinesine konmaz; kumaşı tek başına makinede yıkamak ise yalnızca etiketi izin veriyorsa, 30 °C hassas programda ve sıkmasız yapılmalıdır. Bambu, ahşap ve karartma (blackout) storlar yıkanmaz, nemli bezle silinir.
Stor perdeler düz ve gergin durdukları için tozu tül perdeden daha çok gösterir; mutfakta yağ buharını, salonda sigara ve soba kokusunu, cama yakın kenarlarda da yoğuşma lekesini emer. Yıkanması zor görünür çünkü kumaş bir boruya sarılıdır ve çoğu kişi mekanizmayı bozmaktan çekinir. Oysa doğru sırayla ilerlediğinizde iş, bir halıyı yıkamaktan daha kolaydır.
Bu rehberde storun mekanizmadan nasıl çıkarıldığını, kumaşın evde nasıl yıkandığını, makinede yıkamanın ne zaman mümkün olduğunu ve zebra, karartma, bambu gibi farklı stor türlerinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz. Her zaman ürünün etiketini ve üreticinin bakım talimatını esas alın; stor kumaşları polyesterden cam elyafına kadar çok farklı malzemelerden üretilir.
Yıkamadan önce: etiket ve stor türünü belirleyin
Storlar genellikle kumaşa “form” veren bir apre (sertleştirici kaplama) ile üretilir. Kumaşın dümdüz inip katlanmadan sarılmasını sağlayan bu kaplamadır. Sert ovma, sıcak su ve sıkma bu kaplamayı bozar; sonuç dalgalanan, kenarları kıvrılan ve boruya eğri sarılan bir perdedir. Bu yüzden yıkama yöntemini seçmeden önce iki şeye bakın:
- Bakım etiketi: Genellikle kumaşın arka alt köşesinde veya alt çıta cebinin yanındadır. Yıkama sıcaklığı, elde yıkama, ağartma ve ütü sembolleri burada yazar. Semboller uluslararası bakım etiketi sistemine göre düzenlenir; anlamlarını GINETEX bakım sembolleri sayfasından kontrol edebilirsiniz.
- Kumaşın arka yüzü: Arkası kauçuk, akrilik ya da gümüş renkli bir kaplamayla kaplıysa (karartma, ısı yalıtımlı storlar) bu kaplama suyla ovulduğunda çatlayabilir. Bu tür storlar yıkanmaz, silinir.
Etiket yoksa veya okunmuyorsa kumaşın görünmeyen bir köşesini ıslak bezle silip birkaç dakika bekleyin. Renk akıyorsa, kumaş yumuşayıp buruşuyorsa ya da kaplama kabarıyorsa tam yıkama yerine yalnızca yüzey silmeyle yetinin.
Stor perde mekanizmadan nasıl çıkarılır?
Ev tipi zincirli storların çoğu aynı mantıkla çalışır: kumaş, bir alüminyum borunun (tüp) üzerine sarılıdır; boru iki yandaki taşıyıcı ayaklara (braket) takılıdır; kumaşın alt ucunda da perdeyi gergin tutan bir alt çıta bulunur.
- Perdeyi tamamen indirin. Kumaşın tamamı açık olsun; borunun üzerinde sarılı kumaş kalmasın.
- Mekanizmayı yerinden alın. Çoğu modelde boru, zincirsiz taraftaki yay yüklü pimi içeri bastırarak ya da braketteki klipsi yukarı iterek çıkar. Merdiven kullanın ve boruyu iki elle tutun; düşerse zincir mekanizmasının dişlisi kırılabilir.
- Kumaşın boruya nasıl bağlandığına bakın. İki yaygın sistem vardır: Kumaş ya borunun üzerindeki bir kanala geçirilmiş bir şerit veya çıtayla tutturulmuştur ya da boruya çift taraflı bantla yapıştırılmıştır.
- Kanallı sistemde kumaşı borunun bir ucundan kaydırarak çıkarın. Bantlı sistemde kumaşı yavaşça, bandın yönüne paralel soyun; zorlarsanız kumaş yırtılır. Yerine takarken yeni çift taraflı bant gerekebilir.
- Alt çıtayı çıkarın. Alt çıta kumaşın alt kenarındaki cebe geçirilmiştir; yan kapaklarını açıp çekerek çıkarın. Metal çıta suya girmemelidir, pas izi bırakabilir.
- Fotoğraf çekin. Zincir yönünü, kumaşın borunun önünden mi arkasından mı indiğini ve kapakların yerini telefonla fotoğraflayın. Yerine takarken işinizi çok kolaylaştırır.
Kumaş boruya kalıcı olarak yapıştırılmış veya motorlu bir sistemse sökmeyi zorlamayın; bu durumda kumaşı yerinde temizlemek veya üreticinin servisinden destek almak daha doğrudur.
Evde stor perde nasıl yıkanır? Adım adım
Elde yıkama, stor kumaşı için en güvenli yöntemdir. Küvet ya da duşakabin zemini en uygun yerdir; kumaş küvete sığmıyorsa temiz bir balkon zemininin üzerine serilmiş naylon da iş görür.
- Tozu alın. Kumaşı ıslatmadan önce iki yüzünü de elektrik süpürgesinin fırça başlığıyla, düşük güçte süpürün. Toz ıslanırsa çamura dönüşür ve kumaşta gri iz bırakır.
- Suyu hazırlayın. Küveti 30 °C’yi geçmeyen ılık suyla doldurun; kumaşı kaplayacak kadar su yeterlidir. Birkaç kapak hassas çamaşırlar için sıvı deterjan ekleyip karıştırın. Toz deterjan çözünmezse kumaşta beyaz iz bırakabilir.
- Kumaşı düz bırakın. Storu katlamadan, mümkünse düz şekilde suya yatırın. Uzun storlarda kumaşı gevşek bir rulo hâlinde sarıp bölüm bölüm açarak çalışabilirsiniz; kesinlikle buruşturmayın.
- 15–20 dakika bekletin. Yağ ve is tutmuş mutfak storlarında bekleme süresini biraz uzatabilirsiniz.
- Ovmadan silin. Yumuşak bir sünger veya yumuşak kıllı fırçayla kumaşın dokusu yönünde, yukarıdan aşağıya hafif hareketlerle silin. Dairesel ovma ve sert fırça tüylenmeye yol açar.
- Bol suyla durulayın. Kirli suyu boşaltıp temiz ılık suyla, deterjan köpüğü tamamen gidene kadar durulayın. Duş başlığıyla yukarıdan aşağıya su vermek pratiktir. Kalan deterjan, kuruduktan sonra toz çeken yapışkan bir tabaka bırakır.
- Sıkmayın. Kumaşı küvetin kenarına asıp suyunu süzdürün veya iki havlu arasında hafifçe bastırın.
Mutfakta yağ buharı alan storlar için, deterjanlı suya bir miktar bulaşık deterjanı eklemek yağın çözülmesine yardımcı olur. Yoğun yağ lekesinde yöntem için yağ lekesi nasıl çıkar rehberimize bakabilirsiniz; ancak lekeyi lokal olarak sert ovmaktan kaçının.
Stor perde makinede yıkanır mı?
Mekanizması, borusu veya alt çıtası takılıyken stor perde kesinlikle çamaşır makinesine konmaz; metal parçalar hem perdeye hem tambura zarar verir. Kumaşın tek başına makinede yıkanıp yıkanamayacağı ise etiketine bağlıdır:
- Etikette makinede yıkama sembolü varsa, kumaşı gevşek bir rulo hâlinde sarıp büyük bir yıkama torbasına koyun.
- Hassas, elde yıkama veya yünlü programını en fazla 30 °C sıcaklıkta seçin.
- Sıkmayı kapatın veya en düşük devire alın. Yüksek devir, kumaşta kalıcı kırışık ve kırık izleri bırakır.
- Yumuşatıcı kullanmayın; apre tabakasını yumuşatıp kumaşın formunu bozabilir.
- Kurutma makinesine koymayın.
Etikette makine sembolü yoksa ya da yalnızca elde yıkama, kuru temizleme veya silme işareti varsa kumaşı makineye koymayın. Makinenizin kendisini de düzenli temizlemek, açık renk storlarda gri ton oluşmasını önler; ayrıntılar için çamaşır makinesi temizliği rehberimize göz atabilirsiniz.
Stor perde çıkarmadan nasıl temizlenir?
Her seferinde sökmek gerekmez. Hafif kirli storlar ve sökülmemesi gereken türler yerinde temizlenebilir:
- Perdeyi sonuna kadar indirin.
- Süpürgenin fırça başlığıyla yukarıdan aşağıya, önce ön sonra arka yüzü süpürün.
- Bir kapta ılık su ve birkaç damla sıvı deterjan hazırlayın. Mikrofiber bezi bu suya batırıp neredeyse kuru olacak kadar sıkın.
- Kumaşı yukarıdan aşağıya, şerit şerit silin; her şeritten sonra bezi çalkalayın.
- Temiz suyla nemlendirilmiş ikinci bir bezle deterjanı alın.
- Perdeyi açık bırakarak tamamen kurumasını bekleyin; nemliyken sarmayın, küf ve koku yapar.
Stor türlerine göre temizlik tablosu
“Stor” adı farklı malzemeden birçok perde için kullanılır. Yıkama kararını türüne göre verin:
| Stor türü | Yıkanır mı? | Önerilen yöntem | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Düz kumaş stor (polyester) | Genellikle evet | Elde yıkama; etiket izin verirse 30 °C hassas program | Sıkma ve yumuşatıcı yok |
| Zebra stor | Dikkatli elde yıkama | Sökmeden silme veya düz zeminde hafif yıkama | Çift katlı şeritlerin dikişleri kaymasın diye ovmayın, katlamayın |
| Karartma (blackout) stor | Hayır | Süpürme ve nemli bezle silme | Arka kaplama suyla ovulunca çatlayıp ışık sızdırabilir |
| Güneş kırıcı (screen) stor | Hafif yıkama | Yerinde silme veya düz zeminde sünger | Delikli dokuya fırça bastırmayın |
| Bambu ve ahşap stor | Hayır | Toz alma, iyice sıkılmış nemli bez | Su şişirir, çatlatır ve leke bırakır |
| PVC / vinil stor | Silinir | Sabunlu suyla silme, durulama | Aseton ve çözücü yüzeyi matlaştırır |
Stor perdede leke, sararma ve küf
- Sararma: Genellikle güneş, sigara ve yemek buharından kaynaklanır. Tam yıkama çoğu zaman tonu açar; ancak güneşin kumaşın rengini soldurduğu durumlarda yıkamayla eski renge dönülmez.
- Lokal lekeler: Kahve, çay gibi lekeleri bekletmeden, temiz bir bezle tamponlayarak alın; ovmayın. Lekeye özel adımlar için kahve lekesi nasıl çıkar rehberimizden yararlanabilirsiniz.
- Küf noktaları: Cama yakın ve yoğuşmanın olduğu alt kısımlarda görülür. Kumaş türüne uygun yöntemi küf lekesi nasıl çıkar yazımızda anlatıyoruz. Asıl çözüm, pencerede yoğuşmayı azaltmak ve odayı düzenli havalandırmaktır.
Kurutma, ütü ve yerine takma
Storun formunu koruyan en önemli adım kurutmadır. İki yöntemden birini seçin:
- Düz kurutma: Kumaşı temiz bir havlunun ya da kurutmalığın üzerine düz şekilde serin. Doğrudan güneş yerine gölgede, havadar bir yerde kurutun; güneş, rengi soldurabilir.
- Nemliyken asma: Suyu süzülen ama hâlâ hafif nemli kumaşı alt çıtasıyla birlikte borusuna takın ve perdeyi sonuna kadar açık bırakın. Alt çıtanın ağırlığı kumaşı gerer, kırışık kalmaz. Bu yöntemde mekanizmanın metal parçalarına su damlamadığından emin olun.
Kumaş tamamen kurumadan perdeyi yukarı sarmayın. Ütü gerekiyorsa etiketin izin verdiği en düşük ayarı seçin, kumaşın tersinden ve araya ince bir bez koyarak ütüleyin; buhar vermeyin. Karartma ve kaplamalı storlar ütülenmez.
Stor perdeyi bozan 6 hata
- Kumaşı mekanizma ve alt çıtayla birlikte makineye atmak.
- Sıcak su (40 °C ve üzeri) kullanmak.
- Sert fırçayla dairesel ovmak.
- Sıkmak, büküp suyunu çıkarmak veya kurutma makinesine koymak.
- Islak ya da nemli kumaşı yukarı sarmak.
- Karartma ve bambu storu suya batırmak.
Stor perde ne sıklıkla temizlenmeli?
| Ne zaman | Yapılacak iş |
|---|---|
| Haftada bir | Tüy toplayıcı veya kuru mikrofiberle toz alma |
| Ayda bir | Süpürgenin fırça başlığıyla iki yüzü süpürme |
| 3–6 ayda bir | Çıkarmadan nemli bezle silme |
| Yılda 1–2 kez | Mekanizmadan ayırarak elde yıkama (yıkanabilir türlerde) |
| Mutfakta | Yağ buharı nedeniyle silme ve yıkama aralığını kısaltın |
Storu yıkadığınız gün camı da silerseniz perde temiz bir yüzeye iner; adımlar için cam temizliği nasıl yapılır rehberimize bakabilirsiniz.
İlgili hizmetler ve rehberler
Perde ve cam gibi zaman alan işleri bir temizlik firmasına bırakmayı düşünüyorsanız, hangi işlerin kapsama dahil olduğunu teklif aşamasında yazılı olarak netleştirin. ESG Temizlik’in temizlik hizmeti kapsamını ana sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Stor perde evde nasıl yıkanır?
Kumaşı mekanizmadan ve alt çıtadan ayırın, önce tozunu süpürün. Küveti 30 °C’yi geçmeyen ılık suyla doldurup az miktarda sıvı deterjan ekleyin, kumaşı düz şekilde 15–20 dakika bekletin, yumuşak süngerle ovmadan silin, bol suyla durulayın ve sıkmadan kurutun.
Stor perde çamaşır makinesinde yıkanır mı?
Mekanizmalı haliyle asla. Kumaş tek başına ancak etiketinde makinede yıkama sembolü varsa, gevşek rulo hâlinde yıkama torbasına konarak, en fazla 30 °C hassas programda ve sıkmasız yıkanabilir. Yumuşatıcı ve kurutma makinesi kullanılmamalıdır.
Stor perde mekanizmadan nasıl çıkarılır?
Perdeyi tamamen indirin, boruyu braketteki klipsi veya yay yüklü pimi iterek yerinden alın. Kumaş boruya kanal içindeki bir şeritle bağlıysa kaydırarak, çift taraflı bantla yapıştırılmışsa yavaşça soyarak ayırın. Son olarak alt çıtayı cebinden çekip çıkarın.
Stor perde çıkarmadan nasıl temizlenir?
Perdeyi sonuna kadar indirip süpürgenin fırça başlığıyla tozunu alın. Ilık deterjanlı suya batırıp iyice sıktığınız mikrofiber bezle yukarıdan aşağıya silin, ardından temiz suyla nemlendirilmiş bezle deterjanı alın ve perdeyi açık bırakarak kurutun.
Stor perde yıkanınca çeker mi, formu bozulur mu?
Sıcak su, sert ovma, sıkma ve kurutma makinesi stor kumaşının apre tabakasını bozarak dalgalanma ve kenar kıvrılmasına yol açabilir. Ilık suyla, ovmadan yıkayıp düz veya gergin şekilde kuruttuğunuzda bu risk azalır.
Zebra perde nasıl yıkanır?
Zebra storlar çift katlı şeritlerden oluştuğu için mümkünse yerinde, nemli bezle silinerek temizlenir. Yıkamak gerekirse kumaşı düz zeminde ılık deterjanlı suyla, katlamadan ve ovmadan yıkayın; sıkmadan, gergin şekilde kurutun.
Karartma (blackout) stor perde yıkanır mı?
Genellikle yıkanmaz. Arka yüzdeki kaplama suyla ovulduğunda çatlayıp ışık sızdırabilir. Karartma storlar süpürülerek ve iyice sıkılmış nemli bezle silinerek temizlenir.
Stor perde nasıl kurutulur?
Ya temiz bir havlunun üzerine düz serip gölgede kurutun ya da hafif nemliyken borusuna ve alt çıtasına takıp sonuna kadar açık bırakın. Tamamen kurumadan yukarı sarmayın, aksi hâlde küf ve koku oluşabilir.
Turan Tutuş
ESG Temizlik Hizmetleri kurucusu ve CEO’su
2017’den beri İstanbul’da ev, ofis ve inşaat sonrası temizlik hizmeti veren ESG Temizlik’in kurucusudur. Ekiplerin saha prosedürlerini ve temizlik rehberlerini hazırlar. Hakkımızda · LinkedIn
Bu rehber genel ev kullanımı içindir; ürün etiketindeki talimatlar ve üretici kılavuzu her zaman önceliklidir. Malzeme ve yüzeye göre önce küçük, görünmeyen bir alanda deneyin. Başvurulan kaynaklar: GINETEX – Care symbols (uluslararası tekstil bakım etiketi sembolleri).