Gider Kokusu Nasıl Giderilir?

Banyoya girdiğinizde burnunuza çarpan ağır bir koku, mutfak evyesinden yükselen ekşimsi bir hava ya da tatilden dönünce evin her yerine yayılmış lağım kokusu… Çoğu zaman ilk refleks oda spreyi sıkmak ya da gidere çamaşır suyu dökmek olur. İkisi de kokuyu birkaç saatliğine bastırır ama kaynağa dokunmaz; ertesi gün koku yine oradadır.

İyi haber şu: gider kokusunun nedeni çoğu zaman basittir ve evde çözülür. Aşağıda önce kokunun hangi giderden ve neden geldiğini nasıl anlayacağınızı, sonra lavabo, banyo ve mutfak giderleri için adım adım temizliği, son olarak işin ne zaman tesisatçıya bırakılması gerektiğini bulacaksınız. Lavabonuz kokmanın yanında hiç akmıyorsa önce tıkanan lavabo nasıl açılır rehberimizdeki adımlarla tıkanıklığı giderin; koku çoğu zaman onunla birlikte geçer.

Koku nereden geliyor? Kaynağı bulma

Her lavabonun, duşun, yer süzgecinin ve klozetin altında bir sifon bulunur. Sifon, içinde sürekli bir miktar su tutan kıvrımlı ya da hazneli bir parçadır. Bu su, kanalizasyondaki gazın eve çıkmasını engelleyen bir kapak gibi çalışır. Gider kokusunun neredeyse tüm nedenleri ya bu suyun kaybolmasıyla ya da sifonun ve borunun içinde koku yapan bir tortu birikmesiyle ilgilidir.

Kaynağı bulmak için şu sırayla ilerleyin:

1. Kokunun sudan gelmediğinden emin olun. Bir bardağı soğuk musluk suyuyla doldurup başka bir odaya götürün ve koklayın. Bardaktaki su kokmuyorsa sorun giderlerdedir. Su da kokuyorsa sorun gider değil; bina yönetimine ve su idaresine haber verin.
2. Giderleri tek tek koklayın. Lavabo, duş, küvet, yer süzgeci, çamaşır makinesi bağlantısı ve klozetin ağzına yaklaşın. Emin olamıyorsanız giderleri tapayla ya da ıslak bir bezle tek tek kapatıp kokunun hangisinde kesildiğine bakın.
3. Kokunun ne zaman arttığına dikkat edin. Az kullanılan bir giderde sürekli koku kuruyan sifonu düşündürür. Klozetin sifonu çekilince başka bir gider guruldayıp kokuyorsa havalandırmada sorun olabilir. Koku banyo aspiratörü ya da mutfak davlumbazı kapalı pencerelerle çalışırken artıyorsa, cihazın yarattığı düşük basınç zayıf bir sifondan gaz çekiyor olabilir.
4. Koku tek bir noktada mı, evin genelinde mi? Sadece bir giderin ağzında hissediliyorsa sorun o giderdedir. Duvardan, tesisat şaftından, tavandan ya da birden çok odadan geliyorsa boru bağlantısında sızıntı veya havalandırma borusunda arıza ihtimali yüksektir; bu durumda doğrudan tesisatçı bölümüne geçin.

Belirtiye göre gider kokusunun kaynağı ve çözümü

Kuruyan sifon ve uzun süre kullanılmayan giderler

Sifondaki su, gider kullanılmadığında zamanla buharlaşır. Misafir banyosu, çamaşır makinesi çıkarılmış bir bağlantı, yazlık ev, birkaç haftalık tatil ya da boş kalmış bir daire bu yüzden çoğu zaman lağım gibi kokar. Kalorifer peteğine veya güneşe yakın giderlerde su daha çabuk azalır.

Çözüm şaşırtıcı derecede basittir: kokan gidere yaklaşık 1 litre su dökün. Phoenix Belediyesi Su Hizmetleri’nin kanalizasyon kokusu rehberi de bu miktarın sifonu doldurup su kilidini yeniden oluşturmaya yettiğini belirtir. Koku birkaç dakika içinde azalıyorsa sorunu buldunuz demektir. Bu tür giderleri kurumasınlar diye birkaç haftada bir, örneğin ayda bir kez su dökerek ya da musluğu kısa süre açarak kullanın.

Tatile çıkarken ve uzun süre evde olmayacaksanız

• Çıkmadan önce tüm lavabo, duş, küvet ve yer süzgeçlerine su dökün, klozetin sifonunu çekin.
• Lavabo ve küvet tapalarını kapatın. Az kullanılan yer süzgeçlerinin üstünü koku önleyici bir kapakla ya da geçici olarak streç filmle örtün; döndüğünüzde filmi mutlaka kaldırın.
• Döndüğünüzde önce pencereleri açın, tüm muslukları birkaç dakika akıtın ve klozetin sifonunu çekin.

Su eklediğiniz hâlde koku bir iki gün içinde geri geliyorsa sifon sızdırıyor olabilir; lavabo dolabının tabanında ıslaklık, şişme ya da halka izi olup olmadığına bakın. Koku özellikle başka bir gider boşalırken geliyorsa sifondaki su, havalandırma sorunu yüzünden borudan çekiliyor olabilir. Bu iki durumu su dökerek çözemezsiniz.

Karbonat, sirke ve sıcak suyla gider kokusu giderme

Karbonat ve sirke birleşince köpürür; bu köpük borunun iç çeperindeki ince, kaygan tortuyu yumuşatıp sıcak suyla atılmasına yardım eder. Hafif kokuda ve düzenli bakımda işe yarar. Ancak tamamen tıkanmış bir gideri açmaz: ABD Zehir Kontrol Merkezi’nin lavabo açıcılar hakkındaki yazısı, açığa çıkan gazın giderden kaçtığını ve karışımın yağ kaynaklı inatçı tıkanıklıkları çözecek kadar güçlü olmadığını belirtir.

1. Giderin ağzındaki süzgeci veya tapayı çıkarıp üzerindeki saçı ve tortuyu alın. Lavaboda su birikmişse boşaltın.
2. Yarım su bardağı karbonatı doğrudan gidere dökün.
3. Üzerine bir su bardağı beyaz sirkeyi yavaşça ekleyin. Köpürme başlayınca giderin ağzını tapayla ya da ıslak bir bezle kapatın; lavaboda taşma deliği varsa onu da ıslak bezle tıkayın ki köpük borunun içinde kalsın.
4. 15–30 dakika bekleyin.
5. Tapayı açıp birkaç dakika sıcak musluk suyu akıtın ya da 1–2 litre sıcak su dökün.

Kaynar suyu doğrudan porselen lavaboya veya klozete dökmeyin; ani ısı porseleni çatlatabilir. Plastik sifon ve borularda da sürekli kaynar su kullanmak yerine çok sıcak musluk suyunu ya da kaynadıktan sonra birkaç dakika beklemiş suyu tercih edin. Karbonat-sirke uygulamasını, aynı gün çamaşır suyu veya kimyasal açıcı kullandığınız bir gidere yapmayın; sirke çamaşır suyuyla tepkimeye girer.

Kimyasal kullanmak istemeyenler için enzimli (biyolojik) gider bakım ürünleri de bir seçenektir. Yavaş çalışırlar, tıkanıklık açmazlar ama düzenli kullanımda borudaki organik tortuyu azaltırlar; dozu ve bekleme süresini ürün etiketine göre ayarlayın.

Lavabo kokusu nasıl giderilir?

Lavabodan gelen lağım kokusu çoğu zaman üç noktadan birinden çıkar: tapanın altı, taşma deliği ve sifon. Karbonat-sirke yalnızca giderin ağzından girdiği için bu noktaların bir kısmına ulaşmaz; koku geçmiyorsa sırayla bunları temizleyin.

Tapa ve süzgeç

Banyo lavabolarındaki bas-aç (klik-klak) tapaların gövdesine ve altındaki çubuğa saç sarılır, üstüne sabun ve diş macunu birikir. Tapayı çoğu modelde yukarı çekerek ya da saat yönünün tersine çevirerek çıkarabilirsiniz. Eski bir diş fırçası ve sıcak deterjanlı suyla tapayı ve giderin ağzını fırçalayın; ağzın birkaç santim içine kadar inen tortuyu ince bir şişe fırçasıyla alın.

Taşma deliği

Lavabonun üst kenarındaki küçük delik, aşağıda gidere bağlanan bir kanala açılır. Bu kanal neredeyse hiç durulanmadığı için sabun köpüğü ve tortu burada birikip koku yapar; lavabo temiz görünse de koku buradan gelebilir. İnce, uzun bir şişe fırçasını deliğe sokup çevirerek temizleyin. Ardından bir huniyle yarım su bardağı sirkeyi taşma deliğinden dökün, birkaç dakika sonra deliğe sıcak su akıtın.

Sifonu söküp temizleme

Tapa ve taşma deliği temiz olduğu hâlde lavabo gideri kokusu geçmiyorsa kaynak çoğunlukla sifonun içidir. Tıkanıklık açmak için yapılan sökmeden farkı, burada amacın sifonun iç yüzeyini ve bağlantılarını tamamen temizlemek olmasıdır:

1. Lavabo dolabını boşaltın, sifonun altına bir kova koyun, yere havlu serin. Eldiven takın.
2. Şişe tipi sifonda alttaki hazneyi saat yönünün tersine elle çevirerek sökün; dirsek (U) tipinde iki uçtaki plastik somunları gevşetip dirseği çıkarın. İçindeki su ve tortu kovaya akar.
3. Sökülen parçaları başka bir lavaboda ya da kovada sıcak su, bulaşık deterjanı ve fırçayla, iç yüzeyde kaygan bir tabaka kalmayana kadar yıkayın.
4. Duvara giden borunun ağzını ve lavabodan inen borunun içini de fırçayla temizleyin; buralarda kalan tortu kokuyu sürdürür.
5. Contaları kontrol edin. Yırtık, sertleşmiş ya da yerinden çıkmış conta hem sızıntı hem koku yapar; yenisini nalburdan aynı ölçüde alabilirsiniz.
6. Sifonu takıp somunları elle sıkın. Musluğu birkaç dakika açarak sifonun suyla dolmasını sağlayın ve bağlantıları kâğıt havluyla silerek sızıntı olup olmadığını kontrol edin.

Lavabonun altında sifonsuz, düz bir boruyla ya da körüklü (akordeon) plastik bir hortumla yapılmış bağlantı da koku nedenidir. Sifonsuz bağlantıda su kilidi oluşmaz; körüklü hortumun kıvrımları ise tortu tutar ve hortum düzgün bükülmediğinde su kilidi sağlıklı oluşmayabilir. Böyle bir bağlantı görüyorsanız standart bir lavabo sifonuyla değiştirilmesi kalıcı çözümdür. Sifon sökmenin tıkanıklık açmaya yönelik ayrıntıları için tıkanan lavabo rehberimizdeki sifon bölümüne bakabilirsiniz.

Banyodaki gider kokusu nasıl giderilir?

Banyo, evdeki en çok gidere sahip odadır: lavabo, duş ya da küvet, yer süzgeci, çoğu evde çamaşır makinesi bağlantısı ve klozet. Banyodan gelen lağım kokusunda önce hangi giderin koktuğunu yukarıdaki yöntemle ayırın; lavabo için bir önceki bölüm geçerlidir.

Yer süzgeci

Yer süzgecinin ızgarasının altında, suyu tutan bir iç hazne (koku kesici kap) bulunur. Bu parça çıkarılıp yerine takılmadığında, kırıldığında ya da içi tamamen saçla dolduğunda su kilidi oluşmaz ve banyoya doğrudan kanalizasyon kokusu gelir. Temizlemek için:

1. Izgarayı kaldırın; vidalıysa tornavidayla sökün.
2. İç hazneyi yukarı çekerek ya da çevirerek çıkarın. Eldivenle saçı ve tortuyu alıp çöpe atın.
3. Hazneyi ve süzgecin gövdesini sıcak deterjanlı suyla fırçalayın. Gövdeye karbonat-sirke uygulayıp 15 dakika bekletin, sıcak suyla durulayın.
4. İç hazneyi mutlaka yerine takın ve süzgece bir kova su dökün. Hazne çatlak ya da kayıpsa aynı modelin yedeğini bulun veya süzgece uygun bir koku önleyici takın.

Yer süzgeci için koku önleyici kapak

Az kullanılan ya da suyu çabuk kuruyan yer süzgeçleri için piyasada koku önleyici kapaklar ve süzgeç içine takılan aparatlar bulunur. Yaylı klapeli, silikon membranlı ya da ağırlıklı kapaklı modeller su geldiğinde açılır, akış bitince kendiliğinden kapanır; böylece sifon suyu buharlaşsa bile gaz yukarı çıkamaz. Almadan önce süzgecin iç çapını ölçün ve akış kapasitesine bakın; duş alanında suyu yavaş geçiren bir aparat su biriktirir. Klape de saç tutar, ayda bir çıkarıp yıkayın. Sık önerilen streç filmle kaplama ise yalnızca hiç kullanılmayan bir süzgeç için geçici bir çözümdür.

Duş gideri, küvet ve çamaşır makinesi bağlantısı

Duş gideri ve küvette koku kaynağı genellikle süzgecin altına birikmiş saç ve sabun tortusudur; yer süzgecindeki gibi süzgeci açıp fırçalayın ve karbonat-sirke uygulayın. Çamaşır makinesinin tahliye hortumu sifonlu bir bağlantıya değil de yalnızca yer süzgecinin ya da borunun ağzına bırakılmışsa, aradaki boşluktan koku gelir; hortumun sifonlu bir bağlantıya oturtulması gerekir.

Klozet ve tuvalet

Klozetin de kendi içinde bir su kilidi vardır; az kullanılan bir tuvalette bu su azalınca koku yapar, sifonu çekmek genellikle yeter. Koku klozetin dibinden geliyorsa, taban derzi ve silikonu kararmışsa ya da zeminde nem izi varsa klozetin gidere bağlandığı conta veya bağlantı sızdırıyor olabilir; bu bir tesisat işidir. Klozet tıkalıysa önce tuvalet tıkanıklığı nasıl açılır rehberimizdeki adımları uygulayın. Süzgeç, derz ve armatürleri de kapsayan genel banyo temizliği sırası için banyo nasıl temizlenir yazımıza göz atabilirsiniz.

Mutfak gideri kokusu nasıl giderilir?

Mutfak lavabo kokusunun ana kaynağı yağdır. Sıcakken akan yağ boruda soğudukça çepere yapışır, üstüne yemek artığı tutunur ve birkaç gün içinde ekşimiş, çürük bir koku yayar. Banyodakinden farklı olarak burada koku genellikle evyenin hemen altındaki sifonda ve duvara giden ilk boruda oluşur.

1. Süzgeci boşaltın ve yıkayın. Evye süzgecinde kalan artıklar kendi başına koku yapar; her bulaşıktan sonra boşaltın.
2. Sıcak su ve deterjanla yağı alın. Gidere birkaç yemek kaşığı bulaşık deterjanı döküp birkaç dakika çok sıcak musluk suyu akıtın. Yeni birikmiş yağı bu şekilde katılaşmadan atarsınız.
3. Karbonat-sirke uygulayın. Yukarıdaki yöntemi çift gözlü evyelerde iki göze de uygulayın; iki göz genellikle aynı sifona bağlıdır.
4. Sifonu temizleyin. Koku sürüyorsa evye sifonunu banyo lavabosundaki gibi söküp yıkayın. Mutfak sifonunda yağ tabakası kalın olduğu için sıcak deterjanlı suyla uzun süre fırçalamanız gerekebilir.
5. Bulaşık makinesini kontrol edin. Makinenin tahliye hortumu çoğu zaman evye sifonuna bağlıdır. Makinenin filtresi kirliyse ya da hortum sarkıp içinde su bekliyorsa koku evyeden geliyormuş gibi hissedilir. Filtre temizliği için bulaşık makinesi temizliği rehberimize bakın.

Kızartma yağını, kahve telvesini ve pirinç gibi artıkları gidere dökmemek, mutfak gideri kokusunu önlemenin en etkili yoludur. Lavabo altındaki dolapta küf, ıslaklık veya çöp kovası kaynaklı bir koku da evyeden geliyormuş gibi algılanabilir; dolap tabanını da kontrol edin.

Lağım kokusu ve apartmanda kanalizasyon kokusu

Lağım gazı, kanalizasyonda atıkların çürümesiyle oluşan; Kuzey Dakota Sağlık Departmanı’nın rehberine göre hidrojen sülfür, amonyak ve metan gibi gazlar içeren bir karışımdır. Hidrojen sülfür, zehirli olabileceği düzeyin çok altında bile çürük yumurta gibi kokar; bu yüzden evdeki hafif lağım kokusu çoğu zaman tehlikeli bir düzeye işaret etmez ama kaynağı giderilmelidir. Aynı rehber, yüksek yoğunlukta bu gazın kokuyla güvenilir biçimde fark edilemeyebileceği ve yanıcı olduğu konusunda uyarır.

Sifonlar dolu olduğu hâlde koku sürüyorsa en olası kaynaklar şunlardır:

• Boru ve bağlantı sızıntısı: Duvar içindeki ya da asma tavandaki bir bağlantıdan sızan gaz, sifonlar dolu olduğu hâlde koku yapar.
• Tıkalı havalandırma borusu: Gider tesisatı, çatıya çıkan bir havalandırma borusuyla dışarıya açılır. Bu borunun ağzı yaprak, kuş yuvası ya da başka bir cisimle tıkanırsa gaz dışarı atılamaz ve giderlerden geri gelir; klozet sifonu çekilirken lavabonun guruldaması tipik bir işarettir.
• Klozet bağlantı contası: Klozetin altındaki conta bozulduğunda koku klozet dibinden yayılır.

Apartmanda lağım kokusu

Apartmanlarda dairelerin giderleri ortak bir pis su kolonuna bağlanır ve bu kolon genellikle çatıdan havalandırılır. Koku yalnızca sizin dairenizdeyse önce bu rehberdeki adımları kendi giderlerinizde uygulayın. Koku merdiven boşluğunda, tesisat şaftında ya da birden çok dairede hissediliyorsa sorun büyük olasılıkla ortak tesisattadır: kolonda çatlak, tıkalı çatı havalandırması ya da bodrumdaki rögar ve gider hattı. Bu durumda komşularınızla konuşup bina yönetimine yazılı olarak bildirin. Çatıdaki havalandırma ağzını kendiniz kontrol etmeye çalışmayın; bu iş düşme riski taşır. Tesisatçılar sızıntının yerini duman testi gibi yöntemlerle tespit edebilir.

Kimyasal açıcılar ve çamaşır suyu: güvenli kullanım

Gider kokusunu gidermek için kimyasal lavabo açıcıya genellikle ihtiyaç yoktur. Bu ürünler güçlü asit ya da güçlü baz içerir ve tıkanıklık açmak içindir. Gidere çamaşır suyu dökmek de kokuyu kısa süre maskeler; kuruyan sifonu doldurmaz, sifonun içindeki tortuyu tam olarak temizlemez.

Kimyasal açıcıyı ne zaman ve nasıl kullanacağınızı tıkanan lavabo rehberimizde ayrıntılı anlattık. Çamaşır suyunun hangi ürünlerle neden tepkimeye girdiğini merak ediyorsanız çamaşır suyu asit mi baz mı yazımıza bakabilirsiniz.

Ne zaman tesisatçı gerekir?

Aşağıdaki durumlarda evde uğraşmaya devam etmek yerine bir tesisatçıya kontrol ettirin:

• Gidere su döktüğünüz, süzgeci ve sifonu temizlediğiniz hâlde koku geçmiyorsa ya da kısa sürede geri geliyorsa.
• Klozet sifonu çekildiğinde ya da başka bir gider boşalırken lavabo veya duş guruldayarak akıyor, sifonlardaki su azalıyorsa.
• Birden çok gider aynı anda yavaş akıyor ya da birinden diğerine su geliyorsa.
• Klozet dibinde, lavabo dolabında, duvarda veya alt katın tavanında nem, damlama ya da leke varsa.
• Koku duvar içinden, şafttan veya asma tavandan geliyorsa.
• Lavabo bağlantısı sifonsuzsa, sifon çatlaksa ya da yer süzgecinin iç haznesi yoksa.

Kanalizasyon taşması veya borudan sızan su zemine, parkeye ya da alt kata ulaştıysa, tesisat onarıldıktan sonra o alanın hızla kurutulup temizlenmesi gerekir; aksi hâlde koku ve küf kısa sürede geri gelir.

Koku giderden gelmiyorsa: rutubet, dolap, sigara ve boya kokusu

Giderleri su doldurup temizlediğiniz hâlde evdeki koku geçmiyorsa kaynak başka bir yerde olabilir. Gider kokusuyla en sık karıştırılan kokular ve ilk yapılacaklar:

• Rutubet ve nem kokusu: Odada ya da duvarda hissedilen ağır, toprak gibi koku genellikle nem ve küften gelir. Pencere köşelerine, dolap arkalarına ve dış cepheye bakan duvarlara bakın. Kaynağını anlamak için rutubet neden olur rehberimize göz atın.
• Dolap ve dolaptaki küf kokusu: Dolabı boşaltıp iç yüzeyleri sirkeli suyla nemlendirilmiş bezle silin, kapakları açık bırakarak tamamen kurutun. Dolabı duvardan birkaç santim uzaklaştırın, içine bir kap karbonat koyun. Görünür küf varsa önce küf nasıl temizlenir yazımızdaki adımlarla temizleyin.
• Evdeki ve odadaki sigara kokusu: Duman perdeye, koltuğa, halıya ve duvara siner. Tekstilleri etiketine uygun yıkayın, halı ve koltuğa karbonat serpip birkaç saat sonra süpürün, silinebilir duvarları ılık deterjanlı suyla silin ve evi her gün havalandırın. Kalıcı çözüm ev içinde sigara içilmemesidir; tüm yüzeyleri kapsayan bir temizlik için ev temizliği hizmetimize bakabilirsiniz.
• Boya ve ahşap boya kokusu: Odayı pencereler açık havalandırın, ürün etiketindeki kuruma ve havalandırma sürelerine uyun; koku geçene kadar o odada uyumayın.
• Deri kokusu: Yeni deri koltuk, ceket veya çantayı havadar ve gölge bir yerde bekletin; çantanın içine bez torbada karbonat koyabilirsiniz. Deriyi ıslatmayın, üzerine parfüm sıkmayın.

Gider kokusunu önlemek için düzenli bakım

• Her gün: Evye süzgecini boşaltın, bulaşıktan sonra kısa süre sıcak su akıtın. Banyo lavabosunda saçı gidere göndermeyin.
• Her hafta: Banyo ve mutfak süzgeçlerini fırçalayın, taşma deliğine sıcak su akıtın.
• Ayda bir: Az kullanılan lavabo, duş ve yer süzgeçlerine su dökün. Lavabo tapasını çıkarıp temizleyin, giderlere karbonat-sirke uygulayın, koku önleyici aparatların klapesini yıkayın.
• Yılda bir ya da koku başladığında: Lavabo ve evye sifonlarını söküp yıkayın, contaları kontrol edin.
• Her zaman: Yağı, kahve telvesini, ıslak mendili ve pamuklu çubuğu gidere ya da klozete atmayın. Banyoyu duştan sonra havalandırın.

İlgili hizmetler ve rehberler

Sık sorulan sorular

Turan Tutuş

ESG Temizlik Hizmetleri kurucusu ve CEO’su

2017’den beri İstanbul’da ev, ofis ve inşaat sonrası temizlik hizmeti veren ESG Temizlik’in kurucusudur. Ekiplerin saha prosedürlerini ve temizlik rehberlerini hazırlar. Hakkımızda · LinkedIn

Bu rehber genel ev kullanımı içindir; ürün etiketindeki talimatlar ve üretici kılavuzu her zaman önceliklidir. Tesisat arızası, sızıntı veya yoğun gaz kokusu şüphesinde yetkili bir tesisatçıya ya da acil hatlara başvurun. Başvurulan kaynaklar: North Dakota Department of Environmental Quality – Sewer Gas, NDSU Extension – Prevent Sewer Gas Backup, City of Phoenix Water Services – Sewer Odors in a Building or House, Columbia University EH&S – Cup Sinks & Floor Drains, Poison Control – What’s in Drain Cleaner?, Washington State Department of Health – Bleach Mixing Dangers, New Jersey Department of Health – Hazard Alert: Mixing Cleaners.