Kalem Lekesi Nasıl Çıkar?

Beyaz gömlekteki tükenmez kalem lekesinin yanında alkollü pamuk, beyaz bez ve keçeli kalemle hazırlanmış leke çıkarma malzemeleri
Hazırlayan: Turan Tutuş Son güncelleme: Okuma süresi: yaklaşık 17 dakika
Kısa cevap

Kalem lekesi, mürekkebi çözen doğru maddeyle ve ovmadan, bastırarak çıkarılır. Tükenmez, keçeli, tahta kalemi ve kalıcı (permanent) kalemde lekenin altına temiz bir bez koyup alkole (izopropil alkol ya da kolonya) batırılmış pamukla bastırın; mürekkep alttaki beze geçtikçe bezi değiştirin, ardından sıvı deterjanla ön işlem yapıp yıkayın. Jel, dolma ve fosforlu kalemde önce soğuk suyla durulayıp deterjan kullanın; kurşun kalemde önce yumuşak bir silgiyle izi alın. Deri, duvar ve plastikte sabunlu suyla başlayın, alkolü yalnızca çizginin üzerine dokundurun. Leke tamamen çıkmadan sıcak suda yıkamayın, kurutmayın ve ütülemeyin.

Gömlek cebinde açık kalan bir tükenmez kalem, okul formasına bulaşan tahta kalemi, çocuğun koltuğa ya da duvara keçeli kalemle yaptığı resim… Kalem lekesi küçük görünür ama yanlış ilk müdahalede kolayca büyür: ıslak bezle ovunca mürekkep yayılır, sıcak suda yıkanıp kurutulunca da liflere sabitlenir.

İşin sırrı, kalemin içindeki mürekkebin neyle çözüldüğünü bilmektir. Bu rehberde önce tükenmez, keçeli, tahta kalemi, kalıcı kalem, jel, dolma, fosforlu ve kurşun kalemi nasıl ayırt edeceğinizi; ardından kıyafet, koltuk, halı, deri, duvar, plastik, ahşap ve beyaz tahta için ayrı ayrı yöntemleri anlatıyoruz. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, kullanacağınız maddeyi önce görünmeyen bir yerde deneyin.

Önce kalemin türünü belirleyin

“Kalem lekesi” tek bir leke değildir. Kalemin mürekkebi ya yağ ve çözücü bazlıdır ya da su bazlıdır; kurşun kalemde ise mürekkep yoktur, yüzeye grafit tozu bulaşır. Doğru çözücüyü seçmek sonucun yarısıdır.

Tükenmez, keçeli, kalıcı, tahta, jel, dolma, fosforlu ve kurşun kalemi alkol, su ve silgi gruplarına ayıran infografik
Kalem türüMürekkep yapısıİlk tercihNot
Tükenmez kalemYağ/çözücü bazlı, koyu boyaAlkol (izopropil alkol, kolonya)Su tek başına yayar; evde en kolay çıkan türdür
Keçeli kalem (okul, boyama)Çoğunlukla su bazlıSoğuk suyla durulama, ardından alkolÜzerinde “yıkanabilir” yazanlar en kolay çıkar
Kalıcı kalem: permanent, asetat, CD, ispirtolu markerAlkol bazlı, reçineliAlkol; uygun kumaşta asetonKumaştan tamamen çıkmayabilir, hızlı müdahale şart
Tahta kalemi (board marker)Alkol bazlı, silinebilirKumaşta alkol; tahtada tahta temizleyiciKumaşta kalıcı kaleme benzer davranır
Jel ve roller (pilot) kalemÇoğunlukla su bazlı, pigmentliSoğuk su + sıvı deterjanPigment liflere tutunur; birkaç tur gerekebilir
Dolma kalemSu bazlı boyaHemen soğuk suyla durulamaTazeyken kolay, kuruyunca zorlaşır
Fosforlu kalemSu bazlı floresan boyaSoğuk su + deterjan, sonra yıkamaAçık renk kumaşta hafif iz kalabilir
Kurşun kalem ve kuru boyaGrafit veya mumlu pigmentYumuşak silgi, sonra sıvı deterjanIslatmadan önce kuru olarak alın

Kalemin türünü bilmiyorsanız lekeyi soğuk suyla nemlendirilmiş bir pamukla hafifçe bastırın. Mürekkep pamuğa geçiyorsa su bazlıdır, suyla ve deterjanla devam edin; geçmiyorsa alkole geçin. Gazlı, roller ya da “pilot kalem” diye anılan kalemlerin mürekkebi modele göre değişebildiği için bu küçük test özellikle onlarda işe yarar.

Başlamadan önce: kurallar ve güvenlik

Önemli güvenlik uyarısı: Alkol, kolonya ve aseton yanıcıdır; açık alevden, ocaktan ve sigaradan uzakta, pencere açıkken ve eldivenle çalışın. Asetonu (oje çıkarıcı) asetat, triasetat ve modakrilik içeren kumaşlarda kullanmayın; bu lifleri eritebilir. Alkol de asetat, triasetat, modakrilik ve akrilik liflere zarar verebilir; etiketinde bu lifler yazan giysileri kuru temizlemeye verin. Çamaşır suyunu amonyaklı ürünlerle ya da sirke, limon tuzu gibi asitli temizleyicilerle karıştırmayın; zehirli gaz açığa çıkabilir. Çocukların yüzüne, göz ve dudak çevresine alkol ya da aseton sürmeyin.

Hangi yüzeyde çalışırsanız çalışın şu dört kural işinizi kolaylaştırır:

  1. Ovmayın, bastırın. Ovmak mürekkebi yayar ve liflerin içine iter. Temiz, beyaz bir bez ya da pamukla bastırıp kaldırın; lekeye dışından içine doğru çalışın ki halka oluşmasın.
  2. Mürekkebi bir yere aktarın. Kumaşta lekenin altına emici bir bez veya kâğıt havlu koyun. Amaç mürekkebi çözüp bu beze taşımaktır; bez boyandıkça temiz bir yerine kaydırın.
  3. Isıdan uzak durun. Sıcak su, kurutma makinesi ve ütü mürekkebi sabitler. Leke tamamen gitmeden kumaşı kurutmayın.
  4. Önce test edin. Alkolü ya da deterjanı dikiş payında, koltuğun arkasında veya duvarın dolap arkasında kalan bir köşesinde deneyin. Renk akması, matlaşma ya da kabarma olursa yöntemi değiştirin.

Yüzeye göre kalem lekesi çıkarma tablosu

Yüzeyİlk tercihKaçınınDikkat
Pamuk, kot, polyester kıyafetAltına bez koyup tersinden alkolle bastırma, deterjan, yıkamaOvma, leke çıkmadan kurutmaEn yüksek başarı bu grupta
Yün, ipekÇok az alkolle nazikçe bastırma, ardından kuru temizlemeAğartıcı, fırça, uzun bekletmeÖnce görünmeyen yerde deneyin
Asetat, triasetat, akrilikKuru temizlemeAseton ve alkolAstar, abiye ve bazı triko ürünlerde sık kullanılır
Kumaş koltukAlkolle nemli bezle bastırma, deterjanlı bezle bitirmeDöşemeyi ıslatmakKadife ve mikrofiberde test şart
HalıAlkolle bastırma, ılık deterjanlı su, kurulamaSıvıyı tabana kadar indirmekYün halıda alkolü çok az kullanın
Deri koltuk, sandalye, çantaHafif sabunlu nemli bez; geçmezse kulak çubuğuyla az alkolAseton, sirke, saç spreyiİşlemden sonra deri bakım kremi sürün
Boyalı duvarDeterjanlı nemli sünger, sonra alkollü pamukla tek noktaya dokunmaMat boyada sert ovmaKurşun kalemde önce beyaz silgi
Duvar kâğıdıSilgi; silinebilir kâğıtta az nemli sabunlu süngerIslatmak, alkolü geniş alana sürmekYıkanamaz kâğıt sudan kabarır
PlastikNemli sünger, ardından az alkolŞeffaf ve parlak plastikte asetonAseton bazı plastikleri matlaştırır
Cilalı ahşapNemli sünger; geçmezse çok az alkolle hızlı dokunuşBekletilen alkol, asetonVernik ve lake matlaşabilir
Beyaz tahtaÜzerinden tahta kalemiyle geçip silme, tahta temizleyiciAşındırıcı krem, sert süngerİnatçı gölgede az alkol
CiltSabun ve ılık su, ardından kolonyaAseton, sert fırçaYüz ve göz çevresinde yalnızca sabun

Kıyafetten kalem lekesi nasıl çıkar?

Kıyafetteki kalem lekesinde en güvenilir ev yöntemi alkolle “aktarma”dır; tükenmez, keçeli, tahta kalemi ve kalıcı kalemde aynı mantıkla çalışır. Yün ve ipekte alkolü çok az kullanıp kuru temizlemeye verin; asetat ve akrilik kumaşları doğrudan kuru temizlemeye götürün.

Kumaştaki kalem lekesini altına bez koyup tersinden alkolle bastırarak çıkarma adımlarını gösteren dört aşamalı şema

Tükenmez kalem lekesi: adım adım

  1. Altına emici bir bez koyun. Lekeli kumaşı, leke yüzü aşağı bakacak şekilde katlanmış beyaz bir bezin veya birkaç kat kâğıt havlunun üzerine yerleştirin.
  2. Tersinden alkolle bastırın. Bir pamuğu ya da beyaz bezi izopropil alkol veya kolonyayla ıslatın, lekenin arka yüzüne bastırın. Tükenmez kalem boyası alttaki beze geçmeye başlar.
  3. Alttaki bezi sık sık değiştirin. Bez boyandıkça temiz bir kısmına kaydırın; aksi hâlde mürekkep kumaşa geri geçer.
  4. Akma durana kadar tekrarlayın. Beze artık renk geçmiyorsa bu aşama bitmiştir.
  5. Deterjanla ön işlem yapın. Lekeli bölgeye sıvı çamaşır deterjanı veya birkaç damla bulaşık deterjanı sürüp parmaklarınızla yedirin, 15–30 dakika bekletin.
  6. Yıkayın, kurutmadan kontrol edin. Giysiyi etiketine uygun programda yıkayın. Islakken lekeye bakın; tükenmez kalem izi kaldıysa işlemi tekrarlayın.

Tişörtten kalem lekesi çıkarırken de aynı adımları izleyin. Beyaz pamuklu tişörtte çok hafif bir gölge kalırsa, ambalajdaki orana göre oksijenli ağartıcıyla bekletme son izi açabilir. Renkli kıyafette klorlu ağartıcı kullanmayın; yanlışlıkla değdiyse çamaşır suyu lekesi nasıl çıkar rehberimizdeki seçeneklere bakabilirsiniz.

Keçeli kalem lekesi kıyafetten nasıl çıkar?

Okul ve boyama setlerindeki keçeli kalemlerin çoğu su bazlıdır. Bu yüzden sıra biraz farklıdır:

  1. Lekeyi kumaşın tersinden, soğuk akan suyun altında renk gelmeyene kadar durulayın.
  2. Kumaşı kâğıt havlunun üzerine koyun ve alkole batırılmış pamukla lekeye bastırın. Havlu boyandıkça değiştirin.
  3. Sıvı deterjanla ön işlem yapıp etiketin izin verdiği sıcaklıkta, renkli kumaşlar için uygun bir oksijenli ağartıcı ekleyerek yıkayın.

Üzerinde “yıkanabilir” yazan keçeli kalemler genellikle ilk yıkamada çıkar. Kumaştan keçeli kalem lekesi bu yöntemle solmuyorsa kalem büyük olasılıkla kalıcı türdendir; bir sonraki başlığa geçin.

Tahta kalemi lekesi kıyafetten nasıl çıkar?

Beyaz tahtada kolayca silinen tahta kalemi (board marker), kumaşa geçince inatçı bir lekeye dönüşür; çünkü mürekkebi alkol bazlıdır ve liflere tutunur. Kumaştan tahta kalemi lekesini çıkarmak için önce lekeyi soğuk suyla renk gelmeyene kadar durulayın, ardından kumaşı kâğıt havlunun üzerine koyup alkole batırılmış pamukla bastırın. Havlu boyandıkça yenileyin, sonra deterjan ve renkli kumaşa uygun oksijenli ağartıcıyla yıkayın.

Renkli kumaştan tahta kalemi lekesi çıkarırken alkolün kumaşın kendi boyasını alıp almadığını önce dikiş payında kontrol edin. Leke tek seferde gitmezse kurutmadan tekrarlayın.

Permanent, asetat, CD ve ispirtolu kalem

Asetatlı kalem, CD kalemi, ispirtolu kalem ve “permanent” yazan marker kalemler kalıcı olmak üzere üretilir. Georgia Üniversitesi Extension’ın mürekkep lekesi rehberi de kalıcı mürekkeplerin kumaştan çıkarılmasının neredeyse imkânsız olabileceğini belirtir. Yine de taze lekede şansınız yüksektir:

  • Tükenmez kalemdeki gibi altına bez koyup alkolle bastırın; renk akması bitene kadar devam edin.
  • Alkol yetmezse ve kumaşın etiketinde asetat, triasetat veya modakrilik yoksa, asetonu görünmeyen bir yerde test edip aynı şekilde bastırarak kullanabilirsiniz.
  • Ardından sıvı deterjanla bekletip yıkayın. Leke soluklaştıysa ama bitmediyse kurutmadan tekrarlayın.

Fosforlu kalem lekesi

Fosforlu kalemin floresan mürekkebi su bazlıdır. Kıyafetten fosforlu kalem lekesini çıkarmak için lekeyi soğuk suyla durulayın, sıvı deterjanı yedirip 15–30 dakika bekletin ve etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıkayın. Gerekirse işlemi tekrarlayın. Üretici rehberleri de bazı fosforlu kalem lekelerinin kalıcı olabileceği konusunda uyarır; açık renkli kumaşta hafif sarımsı bir iz kalabilir.

Jel, pilot ve dolma kalem

Jel kalem, roller ve “pilot kalem” olarak bilinen kalemlerle dolma kalemin mürekkebi çoğunlukla su bazlıdır. Dolma kalem lekesini tazeyken soğuk akan suyun altında kumaşın tersinden durulayın; renk azalınca sıvı deterjanla ovmadan yedirip bekletin ve yıkayın. Jel kalemlerdeki pigment liflere tutunduğu için birkaç tur gerekebilir; su ve deterjan yetmezse alkolle bastırma adımını deneyin.

Kurşun kalem lekesi kumaştan nasıl çıkar?

Kurşun kalemde mürekkep yoktur, kumaşa grafit tozu bulaşır. Bu yüzden önce ıslatmayın:

  1. Temiz, beyaz ve yumuşak bir silgiyle izi hafifçe silin. Renkli silgi kumaşta iz bırakabilir.
  2. Kalan gölgeye sıvı bulaşık deterjanı yedirip birkaç dakika bekletin, ılık suyun altında kumaşı kendi üzerinde hafifçe ovuşturun.
  3. Etikete uygun programda yıkayın. Kuru boya (renkli kuru kalem) lekesinde de aynı sıra işe yarar; önce kazınabilen kısmı alın.

Kurumuş ve yıkanmış kalem lekesi nasıl çıkar?

Kurumuş kalem lekesi ile taze leke arasındaki fark, alkolün mürekkebi çözmesinin daha uzun sürmesidir. Bu yüzden bastırmadan önce bekletmek gerekir:

  1. Alkole batırılmış bir pamuğu lekenin üzerine koyun ve 5–10 dakika bekletin. Pamuk kurursa yeniden ıslatın.
  2. Ardından altına bez koyup tersinden bastırma yöntemine geçin.
  3. Leke soluklaşınca sıvı deterjanı sürüp birkaç saat, gerekirse bir gece bekletin, sonra yıkayın.

Kurumuş keçeli kalem ve kurumuş tahta kalemi lekesinde de bu sıra geçerlidir; su bazlı keçeli kalemde önce lekeyi birkaç dakika soğuk suyla ıslatmak mürekkebi yumuşatır.

Yıkanmış ve kurutulmuş leke en zor durumdur, çünkü ısı mürekkebi lifin içine sabitlemiştir. Yine de alkolle bekletme ve deterjan ön işlemini 2–3 kez tekrarlamak çoğu tükenmez kalem lekesinde belirgin sonuç verir. Kalıcı kalem ve kurumuş jel mürekkep izleri ise tamamen gitmeyebilir.

Mürekkep lekesi nasıl çıkar?

Mürekkep lekesi; tükenmez, dolma ve jel kalemin yanı sıra damga, çini ve yazıcı mürekkebinden de kaynaklanabilir. Kalem mürekkebinde yukarıdaki kural geçerlidir: yağ bazlı tükenmez mürekkepte alkol, su bazlı dolma ve jel mürekkepte soğuk su ve deterjan. Mürekkepli kalem lekesi kumaştaysa her iki durumda da altına bez koyup bastırarak çalışın, leke çıkmadan kurutmayın.

  • Damga (ıstampa) mürekkebi: Önce soğuk suyla, ardından alkolle bastırın. Kırmızı damga mürekkebi en inatçı türlerdendir; birkaç tur ve deterjanla bekletme gerekebilir.
  • Çini mürekkebi: Pigmentlidir ve kuruyunca çıkarılması çok zorlaşır. Hemen kumaşın tersinden bol soğuk su geçirerek pigmenti atın, sonra deterjanla yıkayın.
  • Yazıcı mürekkebi: Türü değişkendir. Önce soğuk suyla deneyin, renk gelmiyorsa alkole geçin.

Kalem çamaşır makinesinde patladıysa

Okul formaları ve gömlek ceplerinde sık görülen bir durumdur. Lekelenen çamaşırları kurutmadan ayırın ve her birine yukarıdaki yöntemi uygulayın. Makinenin tamburunu ve kapak lastiğini alkollü bezle silin, ardından makineyi boş olarak çalıştırın; aksi hâlde sonraki yıkamada mürekkep başka çamaşırlara geçebilir. Ayrıntılar için çamaşır makinesi temizliği rehberimize bakabilirsiniz.

Süt, saç spreyi, limon: işe yarar mı?

  • Saç spreyi: Bugünkü spreylerin çoğu alkolün yanında reçine ve silikon da içerir; kumaşta yapışkan iz bırakabilir. Alkolün kendisi daha temiz sonuç verir.
  • Süt: Taze ve hafif lekede biraz işe yarayabilir, ama sonucu tutarsızdır ve iyi durulanmazsa koku yapar.
  • Limon suyu ve sirke: Mürekkebi alkolden zayıf çözer; renkli kumaşta, özellikle güneşte renk açabilir.
  • Diş macunu: Aşındırıcıdır; kumaşta ve boyada açık renkli bir hale bırakabilir.

Koltuktan kalem lekesi nasıl çıkar?

Koltuk yıkanamayan bir yüzey olduğu için “az sıvı, çok bastırma” kuralıyla çalışılır. Önce koltuğun altındaki veya minder fermuarındaki etikete bakın: “W” suyla, “S” yalnızca çözücüyle, “W/S” ikisiyle de temizlenebileceğini, “X” ise yalnızca süpürülmesi gerektiğini gösterir. X etiketli döşemede ev yöntemi denemeyin.

  1. Beyaz bir bezin ucunu ya da süngeri alkole batırın, fazlasını sıkın.
  2. Lekeye dışından içine doğru bastırın; ovmayın. Beze geçen mürekkep görüldükçe bezin temiz bir yerine geçin.
  3. Leke soluklaşınca bir kâse ılık suya bir tatlı kaşığı bulaşık deterjanı karıştırın, bu suyla nemlendirip sıktığınız bezle bölgeyi bastırarak temizleyin. Dilerseniz bu adımda döşemeye uygun bir koltuk şampuanını ambalajındaki talimata göre kullanabilirsiniz.
  4. Yalnızca suyla nemlendirilmiş temiz bezle kalıntıyı alın, kuru havluyla nemi çekin ve havalandırın.

Koltuktan tükenmez kalem, keçeli kalem, ispirtolu kalem ve tahta kalemi lekesi bu sırayla çıkar; su bazlı keçeli kalemde ilk adımı alkol yerine deterjanlı suyla yapabilirsiniz. Kumaş koltukta kadife, şönil ve mikrofiber döşemelerde alkol tüy yönünü bozabilir veya halka bırakabilir; önce koltuğun arkasında deneyin. Döşemenin tamamı için koltuk temizliği nasıl yapılır rehberimiz yol gösterir.

Halıdan kalem lekesi nasıl çıkar?

Halıda da koltuktaki gibi bastırarak çalışılır; farkı, sıvının halının tabanına ve arkasındaki yapıştırıcıya inmemesi gerektiğidir.

  • Tükenmez ve keçeli kalem: Halıdan keçeli kalem lekesini çıkarmak için alkolle nemlendirilmiş beyaz bir bez ya da süngerle lekeye bastırın, sünger boyandıkça temiz yerine geçin. Ardından ılık deterjanlı suyla nemlendirilmiş bezle temizleyin ya da halı şampuanını ambalaj talimatına göre uygulayın.
  • Dolma kalem ve su bazlı keçeli: Halıdan dolma kalem lekesini, önce soğuk suyla nemlendirilmiş bezle bastırarak mürekkebi beze aktarıp alın, sonra deterjanlı suyla devam edin. İz kalırsa alkol adımına geçin.
  • Bitiriş: Temiz nemli bezle deterjan kalıntısını alın, kuru havlunun üzerine ağırlık koyarak nemi çektirin ve alanı havalandırın.

Yün halıda alkolü çok az kullanın ve önce kenarda deneyin; el dokuması ve antika halılarda profesyonel yıkamayı tercih edin.

Deriden kalem lekesi nasıl çıkar?

Deri koltuk, deri sandalye, çanta ve ceketlerde tükenmez kalem izi çok yaygındır ve yanlış ürün deriye kalıcı zarar verebilir. Boyalı (korumalı) derilerde şu sırayı izleyin:

  1. Ilık suya birkaç damla renksiz, yumuşak bulaşık deterjanı ekleyin. Bu suyla nemlendirip iyice sıktığınız tüy bırakmayan bir bezle izi hafifçe silin. Taze izler çoğu zaman bununla çıkar.
  2. Çıkmazsa bir kulak çubuğunun ucunu çok az alkolle nemlendirip yalnızca çizginin üzerine dokundurun, hemen ardından nemli bezle silip kurulayın. Bunu önce görünmeyen bir yerde deneyin; alkol deri boyasını da alabilir.
  3. İşlemden sonra yalnızca lekeli noktaya değil, çevresine de deri bakım kremi sürün; alkol ve sabun deriyi kurutur.

Deriden tükenmez kalem izi çıkarırken sirke, aseton (oje çıkarıcı) ve saç spreyi kullanmayın; deri bakım ürünü üreticileri bu maddelerin deriyi kurutabileceği, dikişlere zarar verip rengini değiştirebileceği konusunda uyarır. Deriden keçeli kalem lekesi de aynı sırayla temizlenir, ancak kalıcı kalem deride daha hızlı emildiği için ne kadar erken müdahale ederseniz o kadar iyi sonuç alırsınız.

Anilin (korumasız, dokunduğunuzda koyulaşan) deri, süet ve nubukta ev yöntemleri risklidir; leke bu derilerde hızla emilir. Bu tür ürünleri deri temizleme konusunda uzman bir servise götürmek en güvenli yoldur.

Duvardaki kalem lekesi nasıl çıkar?

Duvardaki kalem lekesinde boyanın türü yöntemi belirler. Silinebilir (saten, yarı mat, plastik silinebilir) boyalar nemli bezle çalışmaya dayanır; mat boyalarda ise ovmak parlak bir iz bırakabilir. Her durumda önce dolap arkası gibi görünmeyen bir noktada deneyin.

Tükenmez ve keçeli kalem

  1. Ilık suya birkaç damla bulaşık deterjanı ekleyin, yumuşak bir süngeri bu suyla nemlendirip sıkın ve izi silin.
  2. İz kalırsa alkole batırılmış bir pamuğu yalnızca çizginin üzerine bastırın, hemen ardından temiz nemli bezle silin.
  3. Silinebilir boyada inatçı keçeli kalem izinde, hafif aşındırıcı bir krem temizleyiciyi nemli süngerle dairesel hareketle kısa süre uygulayıp durulayabilirsiniz. Mat boyada bu adımı atlayın.

Duvardan tükenmez kalem lekesi çoğunlukla ilk iki adımda çıkar. Duvardaki keçeli kalem lekesi boyaya işlemişse en temiz çözüm, iz kapatıcı astar ve aynı renkte rötuş boyasıdır.

Duvardan kurşun kalem lekesi

Kurşun kalem izini ıslatmadan önce temiz, beyaz ve yumuşak bir silgiyle hafif baskıyla silin. Kalan gölgeyi deterjanlı ılık suyla nemlendirilmiş, iyice sıkılmış bir süngerle alın ve kuru bezle kurulayın. Melamin sünger (sihirli sünger) silinebilir boyada işe yarar, ancak mat boyanın dokusunu aşındırıp parlak bir leke bırakabileceği için çok hafif ve küçük bir alanda kullanın.

Duvardaki kuru kalem (kuru boya) lekesi

Kuru boyada mum bulunduğu için iz hafif yağlıdır. Genel amaçlı bir temizleyiciyi beze sıkıp izi silin; geçmezse deterjanlı ılık suyla nemlendirilmiş süngerle dairesel hareketle çalışın, durulayıp kurulayın.

Duvar kâğıdındaki kalem lekesi

Silinebilir duvar kâğıdında boyalı duvardaki nazik yöntemi daha az nemle uygulayın. Yıkanamaz ve kumaş kaplı duvar kâğıtları su değince kabarır; bunlarda yalnızca silgiyle çalışın. Alkol baskı desenini de alabilir, önce görünmeyen bir yerde deneyin. Duvar türlerine göre genel temizlik için duvar temizliği nasıl yapılır yazımızı okuyabilirsiniz.

Plastik, ahşap ve beyaz tahtadan kalem lekesi

Plastik yüzeyler

Oyuncak, sandalye ya da beyaz eşya kapağındaki kalem izini önce nemli süngerle, geçmezse az alkollü bir bezle silin ve nemli bezle durulayın. Bazı üreticiler sert plastikte son çare olarak aseton önerse de aseton şeffaf, parlak ve yumuşak plastikleri matlaştırabilir; görünmeyen bir yerde test etmeden kullanmayın. Aseton kullanılan diğer lekeler için oje lekesi nasıl çıkar rehberimize de bakabilirsiniz.

Ahşap mobilya

Cilalı, boyalı ya da vernikli ahşapta kalem izini önce iyice sıkılmış nemli bir süngerle silin. İz kalırsa çok az alkollü pamukla hızlıca dokunup hemen nemli ve ardından kuru bezle silin; alkolü bekletmeyin, vernik ve lake matlaşabilir. Cilasız (ham) ahşap mürekkebi emer; bu yüzeylerde iz genellikle ancak hafif zımpara ve yeniden cila ile tamamen gider. Değerli mobilyada bu işi bir mobilya ustasına bırakın. Ahşap üzerindeki boya izleri için boya lekesi nasıl çıkar yazımız da yardımcı olur.

Beyaz tahtadan kurumuş tahta kalemi lekesi

Uzun süre silinmeden kalan tahta kalemi kuruyup tahtada gölge bırakır. Tahta üreticisi Quartet’in bakım önerileri bu gölgenin, mürekkep parçacıklarının yüzeyin gözeneklerine sıkışmasıyla oluştuğunu belirtir. Şu sırayı izleyin:

  1. Kurumuş yazının üzerinden yeni bir tahta kalemiyle tekrar geçin, birkaç dakika bekleyin ve tahta silgisiyle silin. Taze mürekkep, eski mürekkebi çözerek birlikte silinmesini sağlar.
  2. Kalan izi tahta temizleyicisiyle, ürün talimatına göre silin.
  3. İnatçı gölgede yumuşak bir beze az miktarda alkol alıp silin, ardından nemli ve kuru bezle bitirin.

Beyaz tahtaya yanlışlıkla permanent (board marker yerine kalıcı) kalemle yazıldıysa da aynı yöntem geçerlidir: üzerinden tahta kalemiyle geçip silin. Tahta yüzeyinde aşındırıcı krem, sert sünger ve genel ev temizleyicileri kaplamaya zarar verebilir; tahtanın kullanım kılavuzunda önerilen temizleyiciyi tercih edin.

Eldeki ve kâğıttaki kalem izi

Eldeki kalem izi zararsızdır ve deri yenilendikçe birkaç gün içinde kendiliğinden kaybolur. Hızlandırmak isterseniz elinizi ılık su ve sabunla köpürterek yıkayın, tırnak fırçası gibi yumuşak bir fırçayla hafifçe fırçalayın. Eldeki keçeli kalem lekesi sürüyorsa kolonyaya batırılmış pamukla silip tekrar yıkayın, ardından nemlendirici sürün. Çocukların yüzüne, göz ve dudak çevresine alkol ya da aseton sürmeyin; bu bölgelerde yalnızca sabun ve su kullanın. Ciltte kızarıklık veya tahriş gelişirse bir eczacıya danışın.

Kâğıttaki keçeli kalem lekesi ve kâğıda yazılmış tükenmez kalem ise genellikle tamamen çıkmaz; mürekkep kâğıdın liflerine işler ve alkol mürekkebi yayar. Isıyla silinen “silinebilir” kalemler kendi silgisiyle, bazı mavi dolma kalem mürekkepleri de mürekkep silici kalemle kaldırılabilir. Önemli belge ve fotoğraflarda ev yöntemi denemeyin.

Leke çıkmıyorsa ve tekrar etmemesi için

Ne zaman profesyonel destek gerekir?

  • Giysi yün, ipek, asetat ya da yalnızca kuru temizleme etiketliyse veya leke iki üç denemede açılmıyorsa. Kuru temizlemeciye lekenin hangi kalemden olduğunu ve neler denediğinizi söyleyin.
  • Koltuk ya da halıda leke büyükse, döşeme etiketi “X” veya “S” ise ya da alkol halka bıraktıysa.
  • Anilin deri, süet, nubuk ya da antika ahşap gibi değerli bir yüzey söz konusuysa.

Kalem lekesini önlemek için

  • Çamaşırları makineye atmadan önce cepleri kontrol edin; okul formalarında bu alışkanlık en çok işe yarayan önlemdir.
  • Küçük çocuklar için “yıkanabilir” yazan keçeli kalem ve boya tercih edin.
  • Kalemleri kapağı kapalı saklayın; koltukta ve yatakta ödev yapılacaksa altına bir örtü serin.
  • Beyaz tahtada yalnızca tahta kalemi kullanın, yazıları uzun süre bırakmayın ve tahtayı düzenli olarak temizleyiciyle silin.
  • Kalem lekesini fark ettiğiniz an müdahale edin; taze leke her zaman kurumuş lekeden daha kolay çıkar.

İlgili hizmetler ve rehberler

Kahve, kan, boya ve daha pek çok leke için hazırladığımız rehberlerin tamamını blog sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Keçeli kalem lekesi nasıl çıkar?

Su bazlı keçeli kalemde lekeyi önce soğuk suyla renk gelmeyene kadar durulayın. Ardından kumaşı kâğıt havlunun üzerine koyup alkole batırılmış pamukla bastırın, havlu boyandıkça değiştirin. Sonra sıvı deterjanla ön işlem yapıp yıkayın. Kalıcı keçeli kalemde doğrudan alkolle bastırma adımıyla başlayın.

Tahta kalemi lekesi nasıl çıkar?

Kumaşta tahta kalemi lekesini soğuk suyla durulayıp alkole batırılmış pamukla, altına kâğıt havlu koyarak bastırın; ardından deterjanla yıkayın. Beyaz tahtada kurumuş tahta kalemi izinin üzerinden yeni bir tahta kalemiyle geçin, birkaç dakika bekleyip silin, kalan gölgeyi tahta temizleyicisi ya da az alkolle alın.

Tükenmez kalem kıyafetten nasıl çıkar?

Lekeli yeri, leke yüzü aşağı gelecek şekilde temiz bir bezin üzerine koyun ve tersinden alkole ya da kolonyaya batırılmış pamukla bastırın. Mürekkep alttaki beze geçtikçe bezi kaydırın. Renk akması bitince sıvı deterjan sürüp 15–30 dakika bekletin ve etiketine göre yıkayın; leke gitmeden kurutmayın.

Koltuktan tükenmez kalem nasıl çıkar?

Beyaz bir bezi alkole batırıp sıkın ve lekeye dışından içine doğru, ovmadan bastırın; beze geçen mürekkep görüldükçe bezin temiz kısmını kullanın. Ardından deterjanlı suyla nemlendirilmiş bezle bastırarak temizleyin, temiz nemli bezle kalıntıyı alıp kurulayın. Kadife ve mikrofiberde önce görünmeyen bir yerde deneyin.

Kurumuş keçeli kalem lekesi nasıl çıkar?

Alkole batırılmış pamuğu lekenin üzerinde 5–10 dakika bekletip mürekkebi yumuşatın, ardından altına bez koyarak bastırma yöntemine geçin. Leke soluklaşınca sıvı deterjanla birkaç saat bekletip yıkayın ve gerekirse 2–3 kez tekrarlayın. Kalıcı keçeli kalem izleri tamamen çıkmayabilir.

Duvardan kurşun kalem lekesi nasıl çıkar?

Duvarı ıslatmadan önce temiz, beyaz ve yumuşak bir silgiyle izi hafifçe silin. Kalan gölgeyi deterjanlı ılık suyla nemlendirilmiş, iyice sıkılmış bir süngerle alıp kurulayın. Mat boyada sert ovmayın ve melamin süngeri yalnızca küçük bir alanda deneyin; parlak iz bırakabilir.

Deriden tükenmez kalem nasıl çıkar?

Önce birkaç damla yumuşak deterjan eklenmiş ılık suyla nemlendirilip sıkılmış bir bezle izi hafifçe silin. Çıkmazsa kulak çubuğunu çok az alkolle nemlendirip yalnızca çizgiye dokundurun ve hemen silip kurulayın. Ardından deri bakım kremi sürün; aseton, sirke ve saç spreyi kullanmayın.

Mürekkepli kalem lekesi nasıl çıkar?

Önce mürekkebin türünü anlayın: soğuk suyla nemli pamuğa renk geçiyorsa su bazlıdır ve soğuk su ile deterjan yeterlidir; geçmiyorsa tükenmez gibi alkolle bastırın. Asetonu yalnızca son çare olarak, asetat, triasetat ve modakrilik içermeyen kumaşta ve önce test ederek kullanın.

Fosforlu kalem lekesi nasıl çıkar?

Fosforlu kalemin mürekkebi su bazlıdır. Lekeyi soğuk suyla durulayın, sıvı deterjanı yedirip 15–30 dakika bekletin ve etiketin izin verdiği en yüksek sıcaklıkta yıkayın; gerekirse tekrarlayın. Açık renkli kumaşta hafif bir iz kalıcı olabilir.

Turan Tutuş — ESG Temizlik kurucusu ve CEO'su

Turan Tutuş

ESG Temizlik Hizmetleri kurucusu ve CEO’su

2017’den beri İstanbul’da ev, ofis ve inşaat sonrası temizlik hizmeti veren ESG Temizlik’in kurucusudur. Ekiplerin saha prosedürlerini ve temizlik rehberlerini hazırlar. · LinkedIn

Bu rehber genel ev kullanımı içindir; ürün etiketindeki talimatlar ve üretici kılavuzu her zaman önceliklidir. Malzeme ve yüzeye göre önce küçük, görünmeyen bir alanda deneyin. Başvurulan kaynaklar: University of Georgia Extension – Remove Stains From Ink, Crayola – Markers on Clothing or Fabrics, Crayola – Dry Erase Markers on Clothing or Fabrics, Crayola – Markers on Upholstery, Crayola – Markers on Painted Walls, Crayola – Colored Pencils on Painted Walls, Crayola – Highlighter Pens on Washable Fabric, Leather Honey – How to Remove Ink From Leather, Quartet – Product FAQs.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hemen AraWhatsApp